Echte opdracht of scam?
Als vertaler of tolk sta je in openbare registers en ledenlijsten. Dat is ook de bedoeling: zo vinden opdrachtgevers je. Helaas vinden oplichters je daar ook. De voorbije dagen ontvingen verschillende collega’s een mail over een “vertaalopdracht” met een verwijzing naar de BBVT-UPTIJ. Daar is geen reden tot paniek voor, maar het is een goed moment om samen stil te staan bij het verschil tussen een echte en een valse opdracht.
📬 Over onze registers
Ons ledenregister is, net als het nationaal register en vele andere beroepsregisters, openbaar raadpleegbaar. Dat moet ook, want anders kunnen opdrachtgevers ons niet vinden. Het betekent echter ook dat iedereen die gegevens kan opvragen, en dat gebeurt vermoedelijk steeds vaker automatisch met behulp van geautomatiseerde tools en AI. Daar hebben wij helaas geen invloed op. Een verwijzing naar een vereniging of een register is dus geen bewijs van betrouwbaarheid. Ze maakt de mail vooral geloofwaardiger. Het had evengoed een andere vereniging of een ander register kunnen zijn.
🧭 Scam, phishing, hacking: wat is wat?
🔹 Scam (oplichting): een poging om je met bedrog geld of gegevens af te troggelen, per mail, telefoon, sms of via sociale media.
🔹 Phishing: een vorm van scam waarbij een vals bericht je ertoe brengt op een link te klikken, een bijlage te openen of gegevens door te geven. Het bericht lijkt echt, maar de afzender is niet wie hij beweert te zijn.
🔹 Hacking: iemand dringt ongeoorloofd binnen in een systeem of account, bijvoorbeeld om gegevens te stelen.
De mails van de voorbije dagen zijn een scam met phishing-kenmerken. Er is niets gehackt: de afzenders halen gegevens uit openbare registers, dus uit informatie die toch al openbaar is. Phishing kan wel de eerste stap zijn naar het overnemen van je eigen account. Daarom is het belangrijk om niet te klikken en niets door te geven.
🚩 Rode vlaggen
Een voorbeeld dat momenteel circuleert: een pdf van enkele tientallen pagina’s, 4.500 euro, een deadline van ongeveer tien dagen en betaling pas na levering. Let op de volgende signalen:
🔹 Een gratis mailadres (Gmail e.d.) bij iemand die zogezegd voor een bedrijf spreekt, of een domeinnaam die niet bij het bedrijf past
🔹 Geen bedrijfsnaam, geen concreet onderwerp en geen contactgegevens, en een algemene aanhef of verborgen ontvangers
🔹 Een vergoeding die opvallend hoog is voor het werk
🔹 Een korte deadline en druk om snel te antwoorden
🔹 Vaagheid: het gaat om “een pdf” en de details volgen pas na je antwoord
🔹 Betaling uitsluitend na levering, geen voorschot, en de opmerking dat “dit voor alle vertalers geldt”
🔹 Een tekst die klinkt als een vertaalde standaardmail, met dezelfde inhoud maar andere namen
🔹 Een verwijzing naar een vereniging of register als bewijs van betrouwbaarheid
Eén vlag hoeft niets te betekenen. Meerdere signalen samen zijn wel een reden om voorzichtig te zijn.
✅ Zo controleer je het zelf
- Bestaat het bedrijf? Zoek het op in de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen) of controleer het btw-nummer via VIES, het officiële Europese controlesysteem: https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/#/vat-validation. Zo weet je dat het bedrijf bestaat en over een geldig btw-nummer beschikt. Dat is geen garantie dat je betaald wordt, en het bewijst ook niet dat de afzender er echt werkt.
- Klopt het domein? Zoek zelf de officiële website van het bedrijf op, dus niet via een link in de mail, en vergelijk het domein met het mailadres. Wees alert op bijna identieke varianten met één letter verschil.
- Werkt die persoon er echt? Bel naar het nummer op de officiële website en vraag het na, of zoek de naam op LinkedIn.
- Is dit al bekend? Zoek een zin uit de mail op het internet. Vaak staat dezelfde tekst al in waarschuwingen van andere beroepsverenigingen of consumentenorganisaties.
- En de betaling? Bij een buitenlandse opdrachtgever met wie je nog niet hebt samengewerkt, gaan wij liever niet akkoord met betaling pas na levering. Een serieuze klant heeft begrip voor een voorschot of betaling vooraf.
📌 En als je toch hebt geklikt?
Heb je een bijlage geopend, op een link geklikt of gegevens doorgegeven, en vrees je een risico? Neem dan contact op met je bank en met de politie. In alle andere gevallen volstaat het meestal om niet te antwoorden, de mail door te sturen naar verdacht@safeonweb.be en ze daarna te verwijderen.
Wees alert, controleer en reageer niet overhaast. Met de rode vlaggen en de controles hierboven kom je meestal al een heel eind.
Dit soort berichten wordt vaak het eerst opgemerkt in onze ledengroep op Facebook, “BBVT-UPTIJ members”. Zo blijf je op de hoogte van wat er circuleert. Ben je er nog geen lid van? Dan nodigen we je graag uit om je aan te melden: https://www.facebook.com/groups/bbvt.uptij?locale=nl_BE
Met collegiale groet,
Het bestuur van de BBVT
